Ambiq en de Raad voor de Kinderbescherming: 'Kijken naar wat er mogelijk is'



Jeroen en Karlijn zijn lid van het adviesteam van de Raad voor de Kinderbescherming (hierna: RvdK). In die rol coördineren ze onder andere (crisis)zaken, zijn ze vaste deelnemer aan de jeugdbeschermingstafel en evalueren ze de samenwerking tussen de RvdK en de keten. Jeroen en Karlijn geven te kennen dat ze vooral de jeugdbeschermingstafel een positieve ontwikkeling  vinden waarbij er nu met ouders en kinderen gepraat wordt in plaats van over hen.
De RvdK wordt ingeschakeld wanneer er ernstige zorgen zijn over de opgroei- en opvoedsituatie van een kind. De RvdK komt op voor deze kinderen door hun situatie te onderzoeken en te adviseren over wat de beste oplossing is voor het kind. Het werk van Jeroen en Karlijn bestaat dan ook uit het onderhouden van contacten en het stroomlijnen van afspraken en procedures met de ketenpartners als het OM, de rechtbank en de gecertificeerde instellingen. Ook Ambiq komt om de hoek kijken.

Adviesteam als schakel tussen keten en raadsonderzoekers
Het adviesteam is bereikbaar voor gemeenten, maar ouders kunnen ook bellen. Het adviesteam sluit aan bij verschillende overleggen met gemeenten, ouders en zorgaanbieders. Voorbeelden zijn de jeugdbeschermingstafel en MDO’s in lopende zaken die dreigen vast te lopen. Ook is de RvdK betrokken bij de ontwikkeltafels van het OZJT/Samen 14. Om gezamenlijk te komen tot transformatie binnen het jeugddomein zijn in Twente zulke tafels ingericht. Hier werken jeugdhulpaanbieders, gemeentes, organisaties binnen het gedwongen kader jeugdhulp en onderwijskoepels samen. Ze onderzoeken hoe de zorg anders kan worden georganiseerd en hoe zij samen effectiever kunnen worden. Jeroen: “Wanneer gemeenten vinden dat de RvdK onderzoek moet doen, dan sluiten we aan. Als adviesteam zijn we namelijk een vraagbaak voor de keten/gemeenten die vragen hebben rondom de eventuele in te zetten hulpverlening. We denken dan mee.”

Gemeenten bellen op het snijvlak van casussen die mogelijk in het vrijwillig kader zijn of als er onderzoek moet worden gedaan waarin de RvdK meedenkt in het (gezins)systeem. De raadsonderzoekers doen het daadwerkelijke onderzoek, het adviesteam is de schakel tussen de keten en de raadsonderzoekers. Jeroen: “Aan de voorkant kunnen er vragen aan ons gesteld worden door de gemeente. Aan de achterkant toetsen wij of de ondertoezichtstelling (ots) beëindigd kan worden.”

Alles voor het kind, ook in crisis
De RvdK is verplicht om in alle onderzoeken de kinderen te spreken. Kinderen hebben vaak een andere oplossingen dan dat volwassenen dat hebben. De RvdK geeft antwoord op vragen of er sprake is van een ontwikkelingsbedreiging voor het kind. In alle vragen aan ouders moeten ze continu alles terug redeneren naar het kind. Karlijn: “Als bijvoorbeeld een ouder borderline persoonlijkheidsstoornis heeft, dan is de vraag: wat betekent die stoornis voor het kind? Als er een crisis is, dan staan we voor het kind. Dat is ook waarom we dit werk doen: kinderen zo veel mogelijk veilig krijgen en houden.”

Veiligheid voor het kind en de ouders
De RvdK werkt met doelen voor het kind/gezin, daarnaast wordt er gewerkt met bodemeisen. Bodemeisen worden bepaald door het voorliggend veld (gemeenten samen met Veilig Thuis Twente of samen met de RvdK als ze betrokken zijn) en zijn casus afhankelijk. Een bodemeis is een ondergrens wat je minimaal wilt zien qua (herstel van de) veiligheid als die in het geding is of dreigt te raken.
Veiligheid is volgens Karlijn een containerbegrip: “Wij praten nooit in algemene termen over veiligheid. Het gaat altijd op casusniveau en met een specifieke betrekking als emotionele, fysieke of bijvoorbeeld seksuele veiligheid. Of misschien is het wel het complete plaatje (complete veiligheid). We spreken zo specifiek mogelijk over de term veiligheid, anders kan de rechtbank er niet zoveel mee.”

Samenwerking in de keten
Jeroen: “We werken met iedereen uit de keten samen. De ontwikkeltafels van het OZJT/Samen 14 dragen bij aan een stabiele basis in de keten. Het is belangrijk om elkaar te weten te vinden, te kennen en te begrijpen wat ieders rol is om het kind in ontwikkeling te laten zijn. De jeugdbeschermingstafel is regionaal uitgerold, waardoor je met meer vaste deelnemers aan tafel zit. Je ziet elkaar. Dat is een meerwaarde. Nu spreken we met ouders, in plaats van over hen.”

De RvdK heeft voornamelijk met Ambiq te maken rondom de Ouder Kind Behandeling (OKB) en de Zeer Intensieve Behandelgroepen. Karlijn: “Het contact loopt altijd soepel. Soms zijn we het niet met elkaar eens. Dat is oké, zolang je het gesprek maar met elkaar blijft houden. Je moet het samen voor het kind voor elkaar krijgen. Dan moet je eilandjes overbruggen. Het moet een gedragen besluit zijn; dat bekent dat je ouders nodig hebt, maar ook gemeenten en zorgaanbieders. Je zult met elkaar collectief in het heetst van de strijd moeten optrekken. We zijn met ons allen, en de ouders op de eerste plaats, verantwoordelijk voor de veiligheid van het kind. Daar is iedereen een schakel in.”

Omdat er altijd een gemeente of gecertificeerde instelling bij het proces betrokken is, zijn de RvdK en Ambiq nooit het eerste aanspreekpunt voor elkaar. Maar, aldus Jeroen: “We weten elkaar altijd te vinden. Dat komt doordat we het gesprek blijven aangaan met elkaar. Zo weet je wat je kan verwachten van elkaar.”
“We delen onze expertise namens de RvdK in de keten. Daarmee proberen we om disciplines samen te brengen. Dat werkt om voor het kind te gaan. De vraag die we onszelf stellen is: wat kan ik in mijn kleine expertstukje voor het kind doen?”, aldus Karlijn. Jeroen voegt toe: “We maken immers de hele keten mee.”

Ambiq denkt mee met de RvdK
Ambiq denkt volgens Karlijn en Jeroen goed mee in de mogelijkheden. “Ambiq denkt out of the box mee wat ze bijvoorbeeld kunnen bieden ter overbrugging tot er plek is op de OKB, of wat er per direct kan.” Het contact tussen Ambiq en de RvdK bestaat voornamelijk uit de multidisciplinaire overleggen (MDO's), of als er crisissituaties zijn en er snel geschakeld moet worden tussen organisaties. Karlijn: “Dan bellen we snel op om te kijken hoe we een crisissituatie kunnen bezweren en of er bijvoorbeeld een plaatsing mogelijk is.
Ambiq heeft de unieke combinatie OKB en Baby IOG in de regio Twente. Jeroen: “Juist bij de OKB wordt 24 uur per dag, 7 dagen in de week gewaarborgd dat het kind veilig is. Wij willen namelijk echt die veiligheid geborgd hebben. En dat er hulpverlening is die bij alle handelingen meekijkt.”

Rol van de RvdK bij kwetsbare zwangere vrouwen
Binnen het adviesteam van de RvdK heeft iedereen zijn/haar eigen aandachtsgebied in de keten, bijvoorbeeld rondom kwetsbare zwangere vrouwen. De RvdK participeert in Hengelo en Enschede in diverse pilots van Nu Niet Zwanger. Als professional ga je daarbij proactief in gesprek over de kinderwens. Zo zijn mensen beter in staat daar een bewuste keuze over te maken. Zo kan een onbedoelde zwangerschap worden voorkomen. Het beleidsvoorstel is nu om in alle onderzoeken die bij de RvdK komen de zwangerschapswens te bespreken en door te verwijzen naar GGD of wijkcoach op het moment dat ze daar iets aan willen doen. Jeroen: “Wij worden nu in Almelo en Hengelo bij kwetsbare zwangerschappen consultatief betrokken en om daar onze expertise neer te leggen. Wij denken daarin graag mee.”

Betrek de RvdK al vroeg in het proces
Een misvatting is dat de RvdK om de hoek komt kijken als de ergste crisis al is geweest. Karlijn: “We willen altijd graag meedenken vanuit onze kennis in de casuïstiek. We zijn consultatief goed bereikbaar. Soms komen we te laat binnen bij casussen. We willen gezinnen in het voorstadium beter in beeld hebben, zodat we het traject beter weg kunnen zetten. Nu is het zo dat als je niet direct kunt plaatsen vanuit het ziekenhuis naar de OKB, het kind tijdelijk in een pleeggezin gaat. Dat is niet in het belang van het kind.”
Het is volgens Jeroen en Karlijn belangrijk dat de RvdK zichtbaar is. “Communicatie is key. Als we onszelf laten zien, onze rol uitleggen, dan snappen mensen ook beter de rol van ons als organisatie. Kom bij elkaar, zie elkaar, en heb de missie om er samen aan te gaan werken.”