Binnen Ambiq is mediawijsheid een belangrijk thema. Jongeren groeien op in een wereld waarin online contact vanzelfsprekend is, maar waarin ook risico’s spelen zoals pesten, misleiding en het delen van beelden.
Keano is 15 jaar, zit op de dagbehandeling van Ambiq, loopt stage als stratenmaker en is graag buiten met vrienden. Hij weet zijn weg online goed te vinden. Snapchat, Instagram en TikTok gebruikt hij dagelijks. Hij heeft duidelijke ideeën over wat wel en niet oké is op social media. Online pesten? Dat hoort niet. Privéfoto’s doorsturen? Absoluut niet.
Om dit soort thema’s bespreekbaar te maken is Mediajungle samen met jongeren en professionals binnen Ambiq verder ontwikkeld en getest. De interactieve tool helpt jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB) om spelenderwijs in gesprek te gaan over hun online leven. Samen met hulpverlener Rosa deed hij mee aan het testen van Mediajungle. Keano stapte daar nuchter in: “Ik dacht eigenlijk: ik weet dit al wel, maar ook: gewoon even kijken.”
Tijdens de testperiode werkten Keano en Rosa samen met Mediajungle. Soms één-op-één, soms met andere jongeren. Via spellen, quizzen en praatplaten kwamen onderwerpen voorbij als privacy, schermtijd, online pesten en sexting.
Keano waardeerde vooral de manier van werken: “Ik vond het overzichtelijk. Als je iets niet wist, kon je het aanklikken en kreeg je uitleg en die spelletjes vond ik gewoon leuk.”
Voor Rosa was vooral zichtbaar hoeveel interactie het opleverde. “Wat me opviel is dat het de aandacht goed vasthoudt. Een half uur is voor veel jongeren best lang, maar hiermee lukt dat vaak juist wel. Soms moesten we ook echt zeggen: we stoppen nu, de tijd is om. Dat zorgde ervoor dat er ruimte ontstond voor iets anders, een gesprek dat vanzelf op gang kwam, zonder dat het als ‘les’ voelde.”
Volgens Rosa zit daar de grootste waarde. “Via zo’n spel praat je makkelijker over onderwerpen waar je normaal niet zo snel op komt. Bijvoorbeeld online pesten, grensoverschrijdend gedrag of het doorsturen van beelden. De één zag iets als pesten, de ander niet en dan krijg je ineens een gesprek: wat zie jij eigenlijk?”
Juist die verschillen maken het interessant. Jongeren reageren op elkaar, herkennen situaties en delen ervaringen. Ook Keano bracht daarin zijn eigen voorbeelden in. Hij vertelde hoe hij omgaat met situaties waarin anderen online grenzen overschrijden en spreekt mensen daar ook op aan. “Ik denk dan: als jij niet zou willen dat een foto van jou rondgaat, waarom zou je dat bij iemand anders wel doen?” Voor Rosa gaf dat waardevolle inzichten. “Je ziet dan echt hoe iemand denkt over online gedrag. Niet alleen wat ze weten, maar hoe ze het toepassen.”
Keano gaf aan dat veel onderwerpen voor hem niet nieuw waren. “De meeste dingen wist ik al.” Maar juist daarin zit óók iets waardevols, vindt Rosa. “Het gaat niet alleen om nieuwe kennis. Soms gaat het om herkennen, bespreken en teruggrijpen op situaties. Dat je later in een ander gesprek kunt zeggen: weet je nog dat we het daar bij Mediajungle over hadden?”
Dat geeft aanknopingspunten in de begeleiding en soms levert dat onverwachte openheid op. Rosa vertelt over jongeren die via een praatplaat ineens ervaringen gingen delen over pesten, online én offline, terwijl zij dat normaal niet snel deden. “Dan ontstaat er iets. Jongeren reageren op elkaar, geven elkaar tips en soms komt er een hulpvraag naar voren waar je verder mee kunt. Een meisje dat zich normaal weinig uitte, durfde zich ineens kwetsbaar op te stellen. Daar konden we in de begeleiding weer verder mee.”
Voor haar is dat de echte meerwaarde. “Het is een mooie aanvulling op de behandeling.”
Volgens Rosa past Mediajungle goed bij jongeren met een LVB, juist door de manier waarop het is opgebouwd. “Veel beeld, weinig tekst, geluid, interactie, het sluit aan. Het is minder talig dan een gewoon gesprek en dat helpt.”
Ook sluit het aan op hun dagelijkse leefwereld. Want social media is geen los onderwerp. Het hoort bij hun leven. “Ontwikkelingen gaan snel,” zegt Rosa. “Vaak leren wij ook weer van jongeren.”
Keano begon met het idee dat het voor hem weinig zou toevoegen. Toch raadt hij het nu aan voor anderen. “Voor jongeren die nog niet zo lang een telefoon hebben of minder weten van social media, zou ik het zeker aanraden: gewoon even kijken.”
