Het beste in mensen naar boven halen



Op de werkvloer zien wat er beter kan, en vervolgens stappen ondernemen om dit voor elkaar te krijgen. Dat typeert Daphne Hok-Ahin, gedragswetenschapper en cognitief gedragstherapeut bij Ambiq. Ze is iemand die energie krijgt van de mooie verhalen van haar collega's en cliënten. En dat laat ze horen. “Vanuit verbazing ga ik aan de slag.” 
Presenteren wie jouw cliënt is, zodat je de persoon kent achter het dossier 
Haar Ambiq-carrière begon 12 jaar terug aan de Voltastraat in Hoogeveen, bij de Zeer Intensieve Behandelgroep (ZIB). Daphne: “Ik raakte verknocht aan de jongeren die daar hulp kregen. Maar ook medewerkers raakten me. Het waren stuk voor stuk medewerkers die de schouders er samen onder zetten en die hun werk telkens beter wilden doen. Daar heb ik leuke tijden meegemaakt.” Op de ZIB-groepen is saamhorigheid een kernbegrip volgens Daphne. “Ik ben door mijn ZIB-achtergrond gecharmeerd van jongens en meisjes met complexe problematiek. Die niet goed begrepen worden door hun omgeving. Je hoeft niet te schrikken van iemand die aangemeld wordt met agressieproblemen. Je moet een goed plan neerzetten voor goede behandeling.” 

Ze verbaasde zich over persoonlijk begeleiders die zich onvoldoende bewust waren van de inhoud van het dossier van hun cliënt. "Ze hadden geen inzicht in wat er precies was opgeschreven over hun cliënt.” Daphne introduceerde cliëntpresentaties. “Ze presenteerden hun cliënt, maar ook wat de juiste begeleidingswijze moest zijn. De meest creatieve presentaties zijn eruit voorgekomen. Juist doordat je het presenteert naar elkaar, leer je wat een dossier is, hoe je daarmee omgaat en hoe je dat vertaalt naar anderen.”  

Ook juist de kwaliteiten benoemen 
Ze herinnert zich nog een presentatie die haar aan het hart is gegaan. “Een persoonlijk begeleider bouwde een SWOT-analyse om naar een sterkte-zwakteanalyse voor de cliënt. We bespraken de analyse in het team. Iedereen was enthousiast. Vervolgens nam ze deze analyse mee naar de bespreekkamer met cliënt en ouders.” De medewerker presenteerde haar analyse, en ze begon met de kwaliteiten van de cliënt. De reactie van de moeder: “Dit moeten jullie met elke cliënt en elke ouder doen. Dit heeft nog nooit iemand zo gedaan. Om zo over de kwaliteiten van mijn kind te spreken. Meestal horen wij alleen wat er niet goed gaat.” Het was een reactie die bij Daphne en de medewerker indruk maakte. 

Onder de indruk door verhalen van cliënten 
Inmiddels werkt Daphne niet meer bij de ZIB, maar onder andere bij het trainingshuis in Hoogeveen en de volwassenenzorg van de Brugstraat in Nieuwlande. Op de locatie Brugstraat biedt Ambiq volwassenenzorg (wonen en dagbesteding). Daphne: “De waarde van een daginvulling is zo belangrijk voor cliënten. Voor mensen. Als je daginvulling hebt, blijf je geactiveerd. Voor beide locaties geldt: als je hulp wilt, dan moet je er zelf actief mee bezig. Denk aan naar school gaan, werk vinden of een vorm van dagbesteding zoeken. Dat onze cliënten (bewoners) dat zelf moeten doen, is gemakkelijker gezegd dan gedaan.”  

Eind maart bezochten wethouder Zwiers en wethouder ten Kate van de gemeente Hoogeveen de locatie Brugstraat in Nieuwlande. “Toen de wethouders kwamen, konden we als medewerkers bijzonder goed vertellen wat we doen aan begeleiding", zegt Daphne. “Toevallig kwam er op dat moment een cliënt binnen. De wethouders stelden hem vragen. Ik vond het fantastisch om te zien hoe de jongere die vragen beantwoorde. Puur en oprecht.”  

Op de Brugstraat is er bij de cliënten sprake van complexe problematiek. Daphne: “We doen ons uiterste best om zorg op maat te leveren.” Een tijdje geleden kregen de medewerkers complimenten van een zorgorganisatie en een ouder hierover. “We maakten een screening op maat voor die cliënt. Onze manier van werken passen we namelijk aan naar wat er gevraagd wordt. Daar waren ze (de organisatie) van onder de indruk”, aldus Daphne. Vervolgens vond de kennismaking met de ouders plaats.  “Ze waren eerst sceptisch. We zullen het wel zien. Maar nu zijn we een half jaar verder en de moeder is zeer tevreden over wat we doen. Ze zei: we zien voor het eerst in jaren ontwikkeling bij ons kind. Het is mooi om de ontwikkelingsmogelijkheden van onze zoon eruit te halen.” 

Aansluiting vinden door eigen interesses 
Daphne volgt de internationale opleiding Food Addiction. Ze volgt de opleiding vanuit haar eigen interesse, en omdat het veel raakvlakken heeft met verslavingen van de doelgroep waarmee ze maken heeft bij Ambiq. “Ik wil en zal geen honderd procent verslavingsdeskundige worden, maar ik krijg wel handige handvaten aangereikt.”  

Het toeval wil dat ze in de loop van de opleiding iemand voor therapie aangemeld krijgt die zichzelf een food addict noemt. Daphne: “Ik had nog nooit iemand dat horen zeggen over zichzelf. In de derde sessie die ik met haar deed had ze geen zin om te praten. Hoofd naar voren, een afgesloten houding. In de vierde sessie heb ik handvaten van mijn opleiding ingezet. Ik zou een Engelstalige vragenlijst inzetten, maar die moest ik nog vertalen. Verbaasd keek ze me aan en zei ze me dat ik het gewoon in het Engels kon vragen aan haar.” Dat deed Daphne. Ze zag dat haar cliënt er veel plezier aan beleefde om een sessie volledig in het Engels te doen. Vooral hoe zij zich openstelde. “Ze wilde na de vragenlijsten geen woord Nederlands meer spreken. De totale sessie heb ik dus in het Engels gedaan. Ze keek weer op, ze was geactiveerd. Door iets simpels als een therapeutische sessie in het Engels. Dat blijven we nu doen met deze cliënt zo gauw zij daar behoefte aan heeft!” 

Grip krijgen door therapie 
Cognitieve gedragstherapie is een vorm van psychotherapie die je leert om anders tegen problematische situaties aan te kijken en er anders mee om te gaan. CGT gaat er van uit dat problemen beïnvloed en in stand gehouden worden door iemands gedachten en gedrag. Daphne: “Zoals ik het aan onze cliënten uitleg, is het een praattherapie. Ik teken heel vaak een driehoek voor hen, de DVD-driehoek. Bovenaan ‘denken’, rechtsonder ‘voelen’ en linksonder ‘doen'. Denken heeft immers effect op hoe we voelen en hoe we doen. En voelen heeft effect op hoe we denken en hoe we doen. En over en weer.” Binnen CGT probeert Daphne invloed te hebben op de manier waarop de cliënt denkt over zichzelf en de wereld om hem heen. Soms probeert ze effect te hebben op wat ze doen. “We reflecteren en denken na over emoties en gedrag. Het model van de DVD snappen de meeste cliënten prima. Ik wil dat mensen door CGT grip krijgen op hun gevoelens, emotie en gedrag.” 

Kennis delen door het docentschap 
In de 12 jaar dat Daphne werkzaam is als gedragswetenschapper, heeft ze veel kennis opgedaan over mensen die functioneren op LVB-niveau. Die kennis geeft ze door aan gz-psychologen in spé. “Ik ben door mijn oude supervisor gevraagd of ik les wilde geven aan de opleiding voor gz-psychologen met de focus op de LVB bij angst en stemmingsbehandeling. Ik vind het heel leuk om kennis over te dragen, les te geven. Als ik geen gedragswetenschapper was, dan was ik zeker juf geworden”, zegt Daphne. Les geven zie ik als dubbele win, het prikkelt mij om zelf bij te blijven. “Je kunt natuurlijk geen kennis van twintig jaar geleden lopen verkondigen". En het meest waardevolle aan het docent zijn? “De praktische tools die studenten meekrijgen. Je ziet direct de feedback en je weet dat je ze bewapent voor de toekomst.” 

Meer onderbouwde kennis die we inzetten 
Op de vraag welke ontwikkeling ze ziet binnen de zorg en binnen Ambiq is ze duidelijk. “We werken nu met meer wetenschappelijke, onderbouwde kennis.” Zo zit ze in het expertiseteam agressie van Ambiq. “Ik vind het leuk om uit te pluizen hoe je agressie het beste kan behandelen. Dan maak ik voor ons team een diagram dat ze kunnen gebruiken. Daar ben ik trots op. We proberen die kennis gemakkelijk beschikbaar te stellen voor medewerkers, zodat het ook gemakkelijk terug te vinden is.  Over welke zorg er het beste ingezet kan worden bijvoorbeeld kun je de richtlijnen jeugdzorg raadplegen. Die zijn gemakkelijk toegankelijk. Dat is een mooie vooruitgang.”